Walk & Talk with an Architect @ Tiny Museum

Learn / 13 ก.ย. 2019

บรรยากาศกิจกรรม Walk & Talk with an Architect ครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 7 กันยายน พ.ศ. 2562 ที่ผ่านมา ณ วัดโสมนัสราชวรวิหาร ผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้ง 15 ท่านได้แลกเปลี่ยนพูดคุยอย่างใกล้ชิดกับคุณสุริยะ อัมพันศิริรัตน์ สถาปนิกผู้ออกแบบพิพิธภัณฑ์จิ๋ว (Tiny Museum) แห่งนี้

คุณสุริยะ อัมพันศิริรัตน์ สถาปนิกผู้ออกแบบพิพิธภัณฑ์จิ๋ว ในวัดโสมนัสราชวรวิหาร

เริ่มต้นด้วยการที่คุณสุริยะ อัมพันศิริรัตน์เล่าถึงหลักการและหัวใจของการออกแบบงานชิ้นนี้ว่ามีด้วยกัน 3 ข้อ คือ ปลอดภัย ยั่งยืน เผยแพร่ ภายใต้คอนเซ็ปต์การเป็นหีบสมบัติที่เก็บรักษาของมีค่าอย่าง “กเบื้องจาน” (อ่านว่า กอ-เบื้อง-จาน) อายุ 8,000-20,000 ปี ซึ่งเจ้าคุณอ่ำ พระราชกวี (อ่ำ ธมฺมทตฺโต) เก็บรักษาไว้มาหลายทศวรรษให้อยู่อย่างยั่งยืนต่อไป และสามารถเผยแพร่ให้ผู้คนได้รับรู้เกี่ยวกับสิ่งนี้มากขึ้น

ผู้เข้าร่วมกิจกรรมทุกคนได้ชมพรีเซนเทชันโครงการ Tiny Museum ให้อย่างละเอียด

คุณสุริยะเล่าให้ฟังถึงเบื้องหลังรายละเอียดต่างๆ ในระหว่างการเตรียมงานตลอด 2 ปี หลังจากที่ได้รับการเชิญชวนจากคุณวรรณฤทธ์ ปราโมช ณ อยุธยา ผู้ผลักดันเรื่องราวของกเบื้องจานเหล่านี้มาโดยตลอด เกิดเป็นภารกิจที่ท้าทายทั้งไหวพริบและกระบวนการคิดแก้ปัญหา ไม่ว่าจะเป็นการเลือกพื้นที่ในการแทรกพิพิธภัณฑ์จิ๋วนี้ลงไปในพื้นที่วัดโสมนัสฯ การพูดคุยให้เจ้าอาวาส และเจ้าคณะ เข้าใจถึงแนวคิดการออกแบบและวิธีการก่อสร้าง คุณสุริยะเล่าว่า การเลือกใช้สีแดงชาดนั้นก็ดึงมาจากสีสันที่ปรากฏในวัดแห่งนี้ด้วยเช่นกัน เพียงแต่เพิ่มความเข้มของสีแดงมากขึ้นไปอีกเพื่อความโดดเด่น แต่ก็รับรองว่าไม่สะดุดตาจนเกินพอดีด้วยขนาดที่เล็กจิ๋ว หรือการแบ่งพื้นที่ออกเป็นส่วนๆ แยกส่วนเพื่อการเก็บรักษาออกจากส่วนจัดแสดงอย่างชัดเจน เพื่อป้องกันความปลอดภัยให้วัตถุโบราณล้ำค่าได้อย่างเต็มที่

หนังสือที่ระลึกจากเจ้าอาวาสวัดโสมนัสราชวรวิหาร

จากนั้นทุกคนจึงได้เข้าไปชม Tiny Museum ของจริงด้วยตาของตัวเอง ได้เห็นรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ตั้งแต่หน้าประตูที่มีการตัดแผ่นเหล็กให้โค้งตามรอยของขอบบัวตามคอนเซ็ปต์หลักของงานออกแบบนี้ว่าจะเป็นการวาง/แทรกตัวลงไปบนพื้นที่ว่างระหว่างกุฏิคณะ 1 ซึ่งไม่ไปแตะต้องตัวโครงสร้างอาคารเดิมรอบข้างแต่อย่างใด และยกพื้นขึ้นจากพื้นเดิมเล็กน้อย โดยมีการแบ่งช่องกั้นไว้เป็นระยะเพื่อป้องกันหนูหรือสัตว์เลื้อยคลานแอบแฝงตัวเข้ามาได้

กเบื้องจาน
รายละเอียดการตัดแผ่นเหล็กเว้นขอบไม่ให้ตัว Tiny Museum สัมผัสกับอาคารใกล้เคียง

แผ่นเหล็กตรงรอยต่อระหว่างหลังคากับผนังเป็นอีกจุดที่แสดงให้เห็นความพิถีพิถันในการออกแบบ ด้วยการพับดัดแผ่นเหล็กแผ่นเดียวให้กลายเป็นทั้งคานรองรับน้ำหนักหลังคาที่เชื่อมต่อกับเส้นเหล็กยึดอยู่กับตัวชั้นวางกเบื้องจานเพิ่มความแข็งแรงให้โครงสร้าง และเป็นช่องสำหรับติดไฟส่องสว่าง และพับสุดท้ายเป็นรางระบายน้ำรองรับน้ำฝนที่ไหลลงมาจากหลังคาที่เอียงทำมุม 45 องศา

แสงแดดส่องลงมาจากช่องว่างปลายยอดหลังคา

เมื่อมองไล่สายตาขึ้นไปสุดขอบหลังคาจะเห็นช่องใสเปิดให้แสงสว่างธรรมชาติเข้ามาภายในได้โดยไม่ต้องเปิดไฟ และเป็นการแก้ปัญหาเชิงรายละเอียดจากการใช้เหล็กแผ่นเป็นตัวโครงสร้างหลังคา เพราะหากเชื่อมให้แผ่นเหล็กชิดติดกันหมดอาจจะบิดเบี้ยว ไม่สวยงามได้ จึงใช้แผ่นอะคริลิกใสครอบปิดปลายยอดหลังคาแทน

ผู้เข้าร่วมกิจกรรมถ่ายภาพหมู่ร่วมกับคุณสุริยะภายใน Tiny Museum

ในช่วงท้ายของกิจกรรม คุณสุริยะได้สอบถามและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับผู้เข้าร่วมถึงการก่อสร้างในระยะถัดไป โดยเมื่อการก่อสร้างระยะแรกเสร็จสิ้น ก็จะตามมาด้วยการจัดทำส่วนจัดแสดงด้านในให้สมบูรณ์ เพื่อให้ผู้ที่สนใจได้เข้ามาศึกษากเบื้องจานด้วยตนเองต่อไป ด้วยความเชื่อที่ว่า งานสถาปัตยกรรมมีส่วนสำคัญอย่างมากในการเชื่อมคนรุ่นใหม่กับของเก่าเข้าหากัน

“ตอนนี้เรียนสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นอยู่ค่ะ ชอบงานของอาจารย์สุริยะอยู่แล้ว พอได้มาดูของจริงแล้วอิ่มเอมค่ะ ตื่นเต้นที่ได้เห็นกเบื้องจาน ดีมากเลยที่มีกิจกรรมให้ได้มาคุยกับสถาปนิกเป็นกลุ่มเล็กๆ แบบนี้ ได้มาเห็นการทำงานของเขาจริงๆ” – อัมพิกา อำลอย นักศึกษาปริญญาเอก สาขาสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น
“ถ้ามีจัดกิจกรรมที่มีคนกลุ่มเล็กๆ บรรยากาศสบายๆ อย่างนี้อีกบ่อยๆ น่าจะดี ทำให้คนที่สนใจได้มาคุยกับสถาปนิก แลกเปลี่ยนกันแบบใกล้ชิด” – วราลักษณ์ แผ่นสุวรรณ อาจารย์คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการออกแบบ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
“การนำวัสดุเก่าใหม่มาอยู่ด้วยกัน เป็นการตีโจทย์หีบใบใหม่ได้ดีมาก พอได้มาเห็นแบบร่าง เห็นแบบ presentation ที่อาจารย์สุริยะมาเล่าให้ฟังแล้วได้เห็นของจริงก็ยิ่งประทับใจขึ้นไปอีก เห็นการเก็บรายละเอียดของเส้นตามแนวขอบบัว ได้เห็นอะไรเกินกว่าที่คิดไว้มากๆ ” – สุทธิพงศ์ ศรีสุข สถาปนิก


ติดตาม Walk & Talk with an Architect ครั้งต่อไปได้ที่ asa crew

โดย ASACREW
Facebook
Twitter
Pinterest

บทความที่น่าสนใจ

  • Learn

    Film Review: The Destruction of Memory (2017)

    เรื่อง: ดร.สุปรียา หวังพัชรพล ภาพ: destruction of memory film The Destruction of Memory ภาพยนตร์สารคดีสร้างจากหนังสือในชื่อเดียวกัน The Destruction of Memory- Architecture at War (2007) เขียนโดยนักวิจารณ์สถาปัตยกรรม Robert Bevan ซึ่งเป็นเสมือนงานวิจั…

    โดย ASACREW
  • Learn

    สร้างบ้านเหมือนใจคิด

    บ้าน Maxime Residence ของคุณ Maxime Gheysen และคุณรัตติกาล คงใหญ่ ตั้งอยู่ในเขตอําเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งทั้งคู่ตัดสินใจเลือกซื้อที่ดินแปลงนี้เพื่อสร้างบ้านเนื่องจากตัวที่ดินติดกับอ่างเก็บนํ้าและตั้งอยู่ในชุมชนที่ค่อนข้างเงียบสงบ คุณ Maxime เ…

    โดย asa
  • Learn

    “Small Steps Forward,” said Arrhov Frick

    เรื่อง: นวันวัจน์ ยุธานหัส Images courtesy of Arrhov Frick Arrhov Frick ก่อตั้งโดย Johan Arrhov และ Henrik Frick ในปี 2010 ที่เมืองสตอกโฮล์ม ประเทศสวีเดน ปัจจุบันมีสมาชิกประมาณ 10 คน บริษัทปฏิเสธงานออกแบบหลายชิ้นที่เข้ามาช่วงเศรษฐกิจขยายตัว เพราะตั้ง…

    โดย ASACREW